Vrijstellingenbeleid

Inhoud

Inhoud. 3

Voorwoord. 5

Vrijstellingenbeleid Prevenzis in het kort. 7

Vrijstellingen. 7

Aanvraag. 7

Omvang. 7

Vrijstellingsvorm.. 7

Verkregen vrijstelling. 7

Motivatie Vrijstellingenbeleid Prevenzis. 8

Regeling Vrijstellingenbeleid Prevenzis inhoudelijk. 9

Moment van aanvraag. 9

Motivatie aanvraag. 9

Beslissingsbevoegd. 10

Vrijstellingsvorm.. 10

Beoordeling vrijstellingen. 11

Toewijzing vrijstelling. 12

Beroep tegen beslissing. 12

Opname in portfolio. 12

Maximale omvang vrijstellingen. 12

Verzilvering vrijstellingen. 13

Kosten onderwijs waarvoor vrijstelling is verkregen. 14

Slotbepaling. 14

Voorwoord 

Onderdeel van het (beleid rond het) grotere geheel van onderwijsaanbod van Prevenzis, vormt het vrijstellingenbeleid.

Zoals bekend mag worden veronderstelt, is een competentie slechts eenmalig aan te leren. Herhaling van dit leerproces tijdens een opleiding levert wellicht een betere/diepere inbedding van de competentie op, maar zal nimmer de competentie (bij herhaling) aanleren.

Het hoofdthema van Prevenzis is gericht op: bewegen, in beweging komen en in beweging brengen. Niet bewegen komt overeen met vast zitten. Prevenzis wil voorkomen dat studenten vast komen te zitten in het herhalen van competenties zonder vooruitgang te boeken.

Dat betekent dat er een regeling (beleid) moet zijn geformuleerd waarmee voorkomen kan worden dat studenten telkens weer, bij het volgen van aanvullend/verbredend onderwijs, dezelfde competentie dienen te doorlopen en daardoor, wellicht, op termijn afhaken.

Dit document beschrijft het beleid rond vrijstellingen.

NB: In dit document is eenvoudigheidshalve gekozen voor het gebruik van de mannelijke vorm. Uiteraard mag overal waar de mannelijke vorm is gebruikt, de vrouwelijke vorm worden ingevuld.

Ommen, januari 2019

Vrijstellingenbeleid Prevenzis in het kort

Vrijstellingen

Het is voor studenten van Prevenzis mogelijk om (mits voldoende onderbouwd) vrijstelling aan te vragen voor één of meerdere modulen of, in incidentele situaties, delen daarvan. Deze mogelijkheid bestaat uitsluitend voor onderwijs dat uit meerdere modulen bestaat (opleidingen en leergangen), niet voor onderwijs dat uit een enkel onderdeel bestaat (bij-/nascholing, cursussen en workshops).

Aanvraag

Vrijstellingen worden ten alle tijden aangevraagd bij de Examen Commissie (ExCie) voorafgaand aan de start van een module. Voor een reeds gestarte module is het niet meer mogelijk vrijstelling aan te vragen.

Omvang

Aan de omvang van de verleende vrijstellingen (het totaal aan studiepunten (EC’s)) zijn grenzen verbonden (zie kopje “Maximale omvang vrijstellingen”).

Vrijstellingsvorm

Vrijstellingen kunnen in diverse vorm worden verleend:

  1. Vrijstelling voor het volgen van de lessen (verplichting tot het afleggen van de toetsen);
  2. Vrijstelling voor de toetsen (verplichting tot het volgen van de lessen);
  3. Vrijstelling (zowel vrijstelling voor het volgen van de lessen als voor de toetsen).

Verkregen vrijstelling

Een vrijstelling is pas  verkregen (en van kracht) nadat de student daarover een positief bericht heeft ontvangen van de ExCie. Het bericht van de ExCie dient in het portfolio van de student te worden opgenomen.

Motivatie Vrijstellingenbeleid Prevenzis

Van studenten mag worden verwacht dat zij zich aanmelden voor onderwijs teneinde (iets nieuws) te leren. Dat betekent dat zij verwachten zich (nieuwe) competenties eigen te zullen maken gedurende dat onderwijs.

Indien zij de, tijdens het onderwijs, aangeboden competenties reeds zouden beheersen, is aanmelding voor dat onderwijs weinig zinvol aangezien ze dan niets nieuws kunnen leren, hooguit het eerder geleerde bevestigen. In een dergelijke situatie is het aanmelden voor bij-/nascholing meer overeenkomstig de doelstellingen van de betreffende student.

Veel studenten die zich aanmelden, zullen niet voor het eerst onderwijs volgen; zij hebben al eerder (en wellicht ook breder) onderwijs gevolgd en derhalve competenties verworven.

Aangezien het weinig zinvol is studenten meermaals dezelfde competentie aan te bieden (in opvolgende studies) dient een regeling beschikbaar te zijn teneinde deze studenten de mogelijkheid te bieden zonder verzuim hun nieuwe opleiding te doorlopen maar daarbinnen ook niet gedwongen te worden reeds behaalde competenties nogmaals te doorlopen.

Dat een dergelijke regeling niet eenvoudig is, mag helder zijn. Immers; teneinde het diploma van een opleiding te behalen, dient de student alle voor die opleiding te behalen EC’s te verwerven. De regeling dient dusdanig te zijn opgesteld dat verantwoord kan worden dat de student de betreffende competenties reeds eerder heeft behaald en recht heeft op de betreffende EC’s.

Vrijstelling kan nooit uitsluiting van het betreffende onderwijs inhouden: ondanks vrijstelling heeft de student het recht de lessen te volgen. Indien gewenst door de student, mag deze ook de toetsing afleggen echter; er ontstaat dan een nieuwe situatie die op zich een eigen (in dit beleid geformuleerde) regeling behoeft.

Daar waar een student geen diploma (of andere afronding van het betreffende onderwijs) nastreeft, zou de student kunnen volstaan met het uitsluitend inschrijven voor de modulen die hij nog wil volgen. Hij ontvangt dan ook uitsluitend de EC’s behorend bij het gevolgde (en positief afgesloten) onderwijs.

Indien de student het onderwijs wil afsluiten met een diploma (of andere afronding van het betreffende onderwijs) is het noodzakelijk dat de student inschrijft voor de gehele opleiding (het complete onderwijs) zodat alle modulen kunnen worden vermeld op het diploma (o.i.d.). Indien een student immers in die situatie een of meerdere modulen niet zou hebben gevolgd (hiervoor niet heeft ingeschreven) betreft het daardoor niet-gevolgd onderwijs dat niet op het diploma (o.i.d.) kan worden vermeld waardoor het totaal van de te behalen EC’s (behorend bij die opleiding) niet kan worden bereikt en dus geen diploma (o.i.d.) kan worden afgegeven. In die laatste situatie komt het belang van vrijstellingen naar voren: de student schrijft in voor het onderwijs, verkrijgt een vrijstelling en het totaal aan EC’s kan vermeld worden op het diploma (o.i.d.).

Regeling Vrijstellingenbeleid Prevenzis inhoudelijk

Om te verhelderen op welke wijze het vrijstellingen beleid binnen Prevenzis ten uitvoer wordt gebracht, worden de verschillende onderwerpen hieronder nader toegelicht.

Moment van aanvraag

Vrijstelling dient ten alle tijden aangevraagd te worden voor aanvang van de module/het onderwijs waarop die vrijstelling betrekking heeft.

Voor een eenmaal gestarte module kan geen vrijstelling meer worden aangevraagd om te voorkomen dat studenten eerst ‘snuffelen’ aan het betreffende onderwijs en daarna besluiten alsnog vrijstelling aan te vragen. Dergelijk gedrag zou, in hoge mate, verstorend werken op de groepsdynamiek.

Aangezien de beslissing rond afwijzing of toekenning van een vrijstelling enige tijd vergt, dient de aanvraag op een dusdanig moment te worden gedaan, dat alle aanvragen gelijktijdig kunnen worden afgehandeld en de aanvragers kunnen worden bericht over de beslissing nog voordat het onderwijs van start gaat.

Indien, door te late aanvraag, de beslissingsbevoegden voor het nemen van een besluit bij elkaar dienen te worden geroepen nadat op een eerder moment de overige aanvragen zijn afgehandeld, zullen de kosten hiervan in rekening worden gebracht bij de betreffende student.

Grosso modo dienen aanvragers er rekening mee te houden dat de aanvraag tenminste vier (onderwijs-)weken voorafgaand aan het betreffende onderwijs ontvangen moeten zijn door de beslissingsbevoegden.

Motivatie aanvraag

Aanvragen voor vrijstelling dienen gemotiveerd te worden ingediend.

Dit betekent dat een aanvrager met het aanvraagformulier de benodigde ‘bewijsmaterialen’ mee stuurt ter onderbouwing van zijn aanvraag.

Uit de bewijsstukken dient duidelijk te blijken dat de aanvrager de betreffende competenties reeds heeft behaald. Dit betekent dat, voor zover het geen onderwijs van Prevenzis betreft, altijd moet worden meegestuurd:

  • een verkregen diploma, certificaat of ander bewijsstuk van het met positief resultaat afronden van het betreffende onderwijs;
  • voor zover niet vermeld op het hierboven vermelde bewijsstuk, cijferlijsten en/of tentamen-/examenbriefjes waarop de beoordelingen zijn vermeld;
  • een curriculum(-beschrijving)[1] van de onderwijsinstelling waar het onderwijs is gevolgd.

Aanvragen die niet compleet zijn, worden niet in behandeling genomen door de ExCie.

Beslissingsbevoegd

Voor het toe-/afwijzen van vrijstellingen binnen het onderwijs van Prevenzis, is de Examen Commissie (ExCie) beslissingsbevoegd.

De beslissing van de ExCie in deze is bindend.

Vrijstellingsvorm

Vrijstellingen kunnen in verschillende vormen worden afgegeven:

a)     Vrijstelling voor het volgen van de lessen
Bij vrijstelling voor het volgen van de lessen, behoeft de aanvrager van de vrijstelling de lessen niet te volgen (alhoewel hij deze wel mag volgen), maar is de aanvrager wel verplicht de toetsen behorend bij het betreffende onderwijs af te leggen.

Deze vorm van vrijstelling wordt afgegeven als de ExCie van mening is dat het onderwijs (inhoudelijk) overeenkomt met het onderwijs waarvoor vrijstelling is aangevraagd maar de toetsing onduidelijk of afwezig is of, naar de mening van de ExCie, niet op het juiste niveau heeft plaats gevonden.

b)     Vrijstelling voor de toetsen;
Bij vrijstelling voor de toetsen, behoeft de aanvrager van de vrijstelling de toetsen niet af te leggen (alhoewel hij ze wel mag afleggen, maar dan telt de beoordeling van de laatst afgelegde toets als beoordeling), maar is de aanvrager wel verplicht de lessen of een deel daarvan, volgens opgave van de ExCie, te volgen.

Deze vorm van vrijstelling wordt afgegeven als de ExCie van mening is dat de toetsing van het eerder gevolgde onderwijs overeenkomt met de toetsing van het onderwijs waarvoor de vrijstelling is aangevraagd maar het onderwijs inhoudelijk een of meerdere onderwerpen behandeld waarvan de ExCie van mening is dat de aanvrager deze nog moet volgen.

c)      Vrijstelling.

Bij vrijstelling van zowel onderwijs als toetsen, behoeft de aanvrager het gehele module niet te volgen.

Deze vorm van vrijstelling wordt afgegeven als de ExCie van mening is dat zowel het onderwijs (inhoudelijk) als de toetsing overeenkomt met het onderwijs waarvoor vrijstelling is aangevraagd.

d)     Afwijzing vrijstelling

Volledigheidshalve: Bij afwijzing van de aanvraag voor vrijstelling dient de aanvrager het onderwijs geheel te volgen en de toetsing af te leggen.

Vrijstelling wordt afgewezen als de ExCie van mening is dat het onderwijs waarvoor vrijstelling wordt aangevraagd niet overeenkomt met het onderwijs op grond waarvan die vrijstelling wordt aangevraagd of in het geval waarin de motivatie onvoldoende blijkt of geheel afwezig is.

Beoordeling vrijstellingen

In principe wordt op de beoordelingslijst de vermelding “vrijstelling” geplaatst voor die onderdelen waarvoor vrijstelling is afgegeven.

In het kader van het behalen van een diploma ‘Cum Laude’ [2], ‘Magna Cum Laude’ [3] of zelfs ‘Summa Cum Laude’ of ‘Maxima Cum Laude’ [4] kan de aanvrager van een verkregen vrijstelling de ExCie verzoeken de beoordeling van het onderwijs op grond waarvan de vrijstelling is verkregen, over te nemen op de cijferlijst.

Ook kan de aanvrager van een verkregen vrijstelling de ExCie verzoeken niet de vermelding ‘vrijstelling’ op de cijferlijst te plaatsten maar de vervangende beoordeling “7,0” indien geen cijfermatige beoordeling van het onderwijs op grond waarvan de vrijstelling is verleend voorhanden is en/of deze niet lager is dan een 7,0 of een beoordeling ‘goed/zeer goed’ of ‘G/ZG.

Toewijzing vrijstelling

Van de toewijzing of afwijzing van een vrijstelling ontvangt de aanvrager altijd een, door de ExCie, ondertekende brief.

Vrijstelling is pas  van kracht na ontvangst van de toewijzing van die vrijstelling.

Beroep tegen beslissing

Indien een aanvrager het niet eens is met de beslissing van de ExCie, kan hij dit schriftelijk melden aan het management van Prevenzis (= beroep tegen de beslissing van de ExCie) waarna de aanvraag eenmalig opnieuw beoordeeld kan worden.

Op de alsdan genomen beslissing is geen beroep meer mogelijk.

Opname in portfolio

De brief van de ExCie waarin de vrijstelling wordt toegewezen (in welke vorm dan ook), dient te worden opgenomen in het portfolio met daarbij de originele aanvraag met motivatie.

Maximale omvang vrijstellingen

Vrijstellingen zijn bedoeld om te voorkomen dat een student onderwijs moet volgen (i.c. competenties moet ‘aanleren’) dat hij reeds eerder met goed gevolg heeft afgesloten (i.c. die hij reeds eerder heeft aangeleerd). Het meermalig volgen van hetzelfde onderwijs is niet motiverend en vanuit onderwijskundig inzicht weinig zinvol omdat een competentie slechts eenmalig kan worden aangeleerd.

Het mag helder zijn dat het sterk de vraag is of onderwijs waarbij veel vrijstellingen kunnen worden aangevraagd, wel past bij de student. Immers: er zijn te weinig competenties beschikbaar die nog aangeleerd kunnen worden. De investering in dat onderwijs staat dan niet in een redelijke vergelijking met de mogelijkheden om (nieuwe) competenties aan te leren. In dit geval zou de student zich moeten bezinnen op zijn deelname aan dat onderwijs en kan hij wellicht beter kiezen voor kortere (en gerichte) bij-/nascholingen of leergangen.

Uiteraard zal Prevenzis al voor de start van het onderwijs, bijvoorbeeld tijdens het intakegesprek, trachten dit te beoordelen en te voorkomen dat de student zich inschrijft voor onderwijs dat niet bij de student past. Niettemin staat het een student vrij zich in te schrijven ook al is Prevenzis van mening dat hij daarbij te weinig leermogelijkheden geboden krijgt (NB: De maximale omvang van de vrijstellingen blijft hierbij ongewijzigd van toepassing).

Aangezien Prevenzis gelijktijdig de groepsdynamiek in stand moet houden/bevorderen om zo de leermogelijkheden van de groep als geheel niet te belemmeren, zijn grenzen verbonden aan het totaal aan omvang van het onderwijs waarvoor vrijstelling wordt aangevraagd/verleend.

De maximale omvang waar het verleende vrijstellingen betreft, is door Prevenzis vastgesteld op 25% van het totaal te volgen onderwijs waarvoor de student heeft ingeschreven [5]. Hierbij geldt tevens dat, bij meerjarig onderwijs (opleiding) maximaal 25% van het te volgen onderwijs op jaarbasis in aanmerking kan komen voor vrijstelling [6].

Onder specifieke omstandigheden kan Prevenzis een afwijkende omvang voor de totaal afgegeven vrijstellingen hanteren. Dit wordt dan in een schrijven meegedeeld aan de student (veelal voorafgaand aan de aanvang van het onderwijs en anders bij de toekenning van de vrijstelling). Een dergelijk schrijven dient opgenomen te worden in het portfolio.

Verzilvering vrijstellingen

Vrijstellingen kunnen slechts dan worden ‘verzilverd’ (omgezet worden in studiepunten) als het gehele onderwijs waarbinnen die vrijstelling valt, wordt afgesloten op de daarvoor bedoelde wijze (positieve afronding middels certificaat of diploma).

Als onderwijs waarbinnen een vrijstelling is aangevraagd, niet wordt afgesloten op de daarvoor bedoelde wijze, vormt het deel van het onderwijs waarvoor vrijstelling is ontvangen (bijvoorbeeld een module) niets anders dan “niet gevolgd onderwijs” en kunnen de daarbij behorende studiepunten niet toegekend worden.

Bijvoorbeeld:

  • Als een opleiding van 240 EC wordt gevolgd, voor in totaal 25 EC vrijstelling is verkregen en de opleiding met positief resultaat wordt afgerond met een diploma, ontvangt de student een diploma van 240 EC. De vrijstellingen van 25 EC zijn daarbij ‘verzilverd’ in studiepunten.
  • Als een opleiding van 240 EC wordt gevolgd, voor in totaal 25 EC vrijstelling is verkregen en de opleiding halverwege het tweede studie jaar wordt onderbroken/beëindigd, ontvangt de student een bewijs van deelname met een omvang van 65 EC (halverwege het 2e studiejaar zou de student 90 EC moeten hebben behaald als alle overige modulen met positief resultaat zijn afgerond maar vanwege de onjuiste afronding van het onderwijs kunnen de 25 EC vrijstelling niet worden verzilverd).
  • Als een opleiding van 240 EC wordt gevolgd, in het eerste studiejaar 25 EC vrijstelling is verkregen maar aan het eind van het eerste studiejaar een ‘bindend negatief studieadvies’ wordt afgegeven waardoor de student niet meer door kan studeren, verkrijgt de student een bewijs van deelname met een omvang van 35 EC (mits de overige modulen allemaal zijn afgerond zou de student 60 EC hebben verzameld, minus de 25 EC vrijstelling die niet kunnen worden verzilverd).

Kosten onderwijs waarvoor vrijstelling is verkregen

Bij inschrijving voor aangeboden onderwijs (opleiding of leergang [7]), is de inschrijver altijd de volledige kosten voor dat onderwijs verschuldigd.

In principe levert het verkrijgen van een vrijstelling geen vermindering van de kosten van het onderwijs waarvoor ingeschreven is op. Dit te meer omdat ook met een vrijstelling, de student gewoon het onderwijs mag volgen i.c. de toetsen mag afleggen. [8]

Het management van Prevenzis kan besluiten af te wijken van deze regeling [9].  

Slotbepaling

In voorkomende gevallen/situaties kan de ExCie en/of het management van Prevenzis in onderling overleg besluiten af te wijken van dit beleid.

Een motivatie van deze afwijking zal worden opgenomen in het bericht van toewijzing of afwijzing van de aanvraag.


[1] Een curriculum(-beschrijving) omvat een complete beschrijving van het gevolgde onderwijs met daarin de opgave van onderwerpen, aantal lessen, omvang van het onderwijs, gebruikte boeken, enzovoort.

[2] ‘met lof’’
(voor de beroepsgerichte modulen en het gemiddelde cijfer voor het afstuderen dient de beoordeling minimaal 8,0 te zijn, voor de overige modulen mag de beoordeling niet lager zijn dan 7,0. Bovendien mag het gemiddelde van alle beoordeling niet lager zijn dan 8,0)

[3] ‘met groot lof’
(voor de beroepsgerichte modulen en het gemiddelde cijfer voor het afstuderen dient de beoordeling minimaal 8,5 te zijn, voor de overige modulen mag de beoordeling niet lager zijn dan 7,5. Bovendien mag het gemiddelde van alle beoordeling niet lager zijn dan 8,5)

[4] Beiden: ‘met de hoogste lof’
(voor de beroepsgerichte modulen en het gemiddelde cijfer voor het afstuderen dient de beoordeling minimaal 9,0 te zijn, voor de overige modulen mag de beoordeling niet lager zijn dan 8,0. Bovendien mag het gemiddelde van alle beoordeling niet lager zijn dan 9,0)

[5] Dit betekend dat bij een 4-jarige opleiding met een omvang van 240 EC ten hoogste 60 EC aan vrijstellingen kan worden verleend over de gehele opleiding.

[6] Dit betekend dat bij een 4-jarige opleiding met een omvang van 240 EC (= 60 EC op jaarbasis) ten hoogste 15 EC aan vrijstellingen per studiejaar kan worden verleend.

[7] Bij kort onderwijs, bijvoorbeeld cursussen tot 7 dagen en workshops, lezingen en dergelijken, is het niet mogelijk vrijstelling aan te vragen omdat daarmee een verhoudingsgewijs te groot deel van dat onderwijsaanbod af zou vallen.

[8] Incidenteel kiezen studenten/deelnemers er voor om zich niet in te schrijven voor het volledige onderwijsaanbod (opleiding of leergang) maar in te schrijven voor losse modulen. Bij navraag blijkt veelal dat dit gedaan wordt om een kleine besparing in de totaalkosten te verkrijgen. Bedacht moet echter worden dat, indien men niet inschrijft voor het gehele onderwijsaanbod (opleiding of leergang) men dus nimmer het bij dat onderwijsaanbod (opleiding of leergang) behorende diploma of certificaat kan behalen. Immers: alle modulen waarvoor niet is ingeschreven vallen onder ‘niet gevolgd onderwijs’ en krijgen dus bijgevolg geen vermelding op de cijferlijst waardoor niet het totaal aan benodigde studiepunten kan worden behaald. Voor de wel gevolgde modulen kan dan hooguit een bewijs van deelname met als omvang het totaal aan, met positief resultaat afgesloten, gevolgde modulen worden afgegeven.

[9] Studenten/deelnemers kunnen ten alle tijden een verzoek richten aan het management voor het verkrijgen van korting op de kosten van onderwijs waarvoor is ingeschreven. Korting op de kosten van onderwijs waarop is ingeschreven zal uitsluitend worden toegekend indien voor een aanzienlijk deel vrijstelling is verkregen en in situaties waarin de aanvrager aantoonbaar maakt dat hij in een situaties is beland waarin hij de volledige kosten niet meer kan voldoen maar wel voldoende gemotiveerd is om het betreffende onderwijs af te ronden. Ook kan, onder omstandigheden, een regeling getroffen worden waarbinnen op een andere dan de gebruikelijke wijze het onderwijs alsnog kan worden afgerond en de kosten daarvan kunnen worden voldaan. Tegen een beslissing van het management op een dergelijk verzoek is geen beroep mogelijk.